ब्राम्हणी कावा आणि कांगावा
ब्राम्हणांतील काही विद्वानांचे व युरोपांतील पंडितांचे असे म्हणणे आहे की, मध्य आशियांतील लोकांच्या काही शाखा पूर्वेस हिंदूस्थानकडे गेल्या व त्यांनी तेथे गेल्यावर स्वतःस आर्य म्हणवून घेतले. काही शाखा पश्चिमेकडे गेल्या. त्यापैकी एकीने इराणचे राज्य स्थापले. दुसरीने आथेन्स आणि स्पार्टा ही शहरे वसविली व तिचेच ग्रीक राष्ट्र बनले. परंतु तिने तिकडे आर्य म्हणवून घेतले नाही. तिसरी इटली देशात गेली तिथे तिने सात टेकड्यांवर शहर वसविले. हेच पुढे वाढत जाऊन सार्वभैम राज्याची राजधानी रोम शहर झाले त्यांनी स्वतःला आर्य मानले नाही. ग्रीक, रोमन, इंग्लिश आणि ब्राम्हण या सर्वांचे पूर्वज आशियातील एकाच ठिकाणी राहणारे, एकच भाषा बोलणारे आणि एकाच देवाची उपासना करणारे होते. असे पुष्कळ विद्वानांचे म्हणणे आहे. आता आपण यावर थोडासा विचार करू, ज्याकाळी ब्राम्हणांचे व ग्रीक, रोमन, इंग्लिश वगैरे लोकांचे पूर्वज एकाच ठिकाणी होते, तेव्हा तेथे ते जी भाषा बोलत होते ती काणती भाषा? त्यांचा धर्म कोणता? त्यांचा देव कोणता? या तीन प्रश्नांची उत्तरे पुराणिक बुवांनी द्यावीत. मध्य अशियांत असतांना ब्राम्हण धर्मग्रंथ जर वेदच होते तर त्यांत हिंदुस्थनांतल्या नद्यांविषयी व लोकांविषयी जी वर्णने आहेत ती काय म्हणून आली? बरे वेदांच्या जुळणीचा आरंभ जर हिंदूस्थानात प्रवेश करतांना होत आहे तर ते मध्य आशियात त्यांच्याजवळ नव्हते हे उघड आहे. तसेच पूर्वी त्यांच्या संस्कृत भाषा होती पण हे म्हणणेही पाहिल्याप्रमाणे निराधार आहे. तसेच वैदिककाळाच्या ग्रंथ जुळणीत तुमच्याच लोकांचा सगळा भरणा होता असे पण दिसत नाही. तुम्हा सर्वांची संस्कृत भाषा होती असे म्हणावे तर त्याच काळी त्यांच्यातील काही शाखा पश्चिमेकडे गेल्या. त्यांचीही येथे तीच भाषा चालू रहायला हवी, परंतु तसा प्रकार मुळीच झाला नाही. ग्रीक, रोमन, पार्शी, इंग्लिश या तुमच्या भाऊबंदांच्या वहिवाटीतून संस्कृत भाषा अगिदीच कशी निघून गेली? तींत तेथे एकही ग्रंथ बनला नाही? याचे कारण काय? त्या त्यांच्या भाऊबंदाजवळ वेद नव्हते व संस्कृत भाषेतील मंत्रस्तोत्रेही नव्हतीसें दिसते. त्या परागंदा झालेल्या टोळ्यांना भाषा नसेल असे नाही, परंतु ती वेगळीच आणि अगदी अपक्व स्थिती असली पाहिजे. या प्रवासास निघालेल्या लोकांना त्या त्या देशांतील लोकांच्या भाषेत आचारविचारांत थोडक्याच काळांत मिसळून जावे लागले असेल आणि हे गोर्या रंगाचे धूर्त लोक मूळच्या लोकांच्या साधारण चटचट उचलून कोठे कोठे दोन पावले पुढेही गेले असतील. त्या वेळी नव्यातले जुन्यांत व जुन्यांतले नव्यांत असे पुष्कळ बाबतीत कालांतराने मिश्रण झाले नसेल असे म्हणवत नाही. तरी मूळचे लोक आणि नवे लोक यांच्यात जो भेद राहिला तो अद्यापि या देशांत रूढींच्या रूपाने दृष्टीस पडत आहे. असा भेद अन्य देशात दिसत नाही. यावरून पुन्हा हेच सिध्द होते बहुजन आणि ब्राम्हण वेगळेच आहेत.
